İçedoğuş - Abraham Maslow

İçedoğuş - Abraham Maslow

Doğaüstü diye bilinen tüm içe doğuş olayları ve benzerleri, aslında tamamen ve kesin bir biçimde doğal, güncel ve yaşamın içinde varolan, insana ait doruk deneyimlerdir.

Son zamanlarda konuyla ilgili birçok psikologun araştırma yaptığı, bu içe doğuş ve mistik aydınlama olaylarının ‘doruk deneyimler’ başlığı altında ele alınabileceği görülmeye başlandı. 

Yani, kesin bir biçimde söyleyebiliriz ki, doğaüstü diye bilinen tüm içe doğuş olayları ve benzerleri, aslında tamamen ve kesin bir biçimde doğal, güncel ve yaşamın içinde varolan, insana ait doruk deneyimlerdir ve şimdiye kadar kavramsal, kültürel ve dilbilimsel çalışmalar olarak değerlendirilmiş olmalarına karşın artık incelenebilmektedirler.

Böylece, bugün geçmişte olmuş ve ancak doğaüstücü yollarla açıklanabilmiş olaylar üzerinde çalışmalar yapabiliriz. Böylelikle, dini de bütün yönleri ve anlamları ile inceleyebilir, bilimin sınırlarının dışında bırakmak yerine onun bir parçası durumuna getirebiliriz.

Peygamberin karakter özelliği, kendi kişisel deneyimleri aracılığı ile dünya, evren, ahlak ve Tanrı hakkında kendi gerçeğini, kendi içsel kimliğini bulmuş ve tüm bunları içe doğuş olarak değerlendirmiş, yalnız bir adam olmasıdır. Genellikle, beki de her zaman büyük dinlerin peygamberleri, bu deneyimleri tek başlarına oldukları bir zamanda yaşamışlardır.

Mistik veya doruk deneyimlerde meydana gelen büyük içgörülerin ve içedoğuş olaylarının derin bir biçimde hissedildiğine şüphemiz yok ve bunların bazıları sadece deneyimler olarak temel bir geçerliğe sahiptirler.  

Uzman tanrıbilimciler ve uzman biliminsanları, evren kavramını algılayışlarında, evrenin ‘organik’ bir bütün ve birlik içinde belli bir yöne doğru gelişen ve evrimleşen, bu nedenle de bir tür ‘anlam’a sahip olduğu görüşünde giderek birleşiyorlar.

Uzun vadede, eğer iki grup da, temel kişisel içedoğuş olaylarının önemini ve gerçekliğini (ve sonuçlarını) kabul eder ve diğer her şeyi ikincil, kötücül, gerekli olmayan ve dinin özelliklerini tam olarak yansıtmayan şeyler olarak kabul ederlerse, aralarında pek bir fark kalmama olasılığı doğacak ve o zaman kişisel içedoğuş olaylarının, mistik deneyimlerin, kişisel aydınlanmaların ve özbilişsel olayların incelenmesine odaklanabileceklerdir.

Doruk deneyimler, doğal hayatın içinde varolmaktadırlar ve araştırılabilir, incelenebilir deneyimlerdir. Bu konuda bilgilerimiz büyümekte ve gelişmekte olduğundan, bu büyük açığa çıkışlar, aydınlanmalar ve değişimleri (büyük dinlerin temel aldığı) daha iyi anlamak yolunda gerçekçi umutlar besleyebiliriz. Ayrıca aşkınbilinç deneyimleri üzerinde yapılan bilimsel araştırmalarla ilgili bir şey eklemek istiyorum. Son yıllarda ‘psikedelik’ ilaçlar olarak bilinen, özellikle LSD ve psilocybin gibi ilaçlar, bize doruk deneyimler alanında kontrol sahibi olma olasılığını vermektedir. Bu gibi ilaçların, doğru insanlarda, doğru koşullarda, doruk deneyimleri harekete geçirdiği görülmektedir. Bu nedenle, belki de bu tür deneyimlerin yaşanmasını daha sık sağlayabilir ve sonra, aydınlanma ve içe doğuş olayının ortaya çıkış anında nelerin meydana geldiği üzerinde çalışabiliriz. Hatta daha önemlisi, doruk deneyimleri ilaçlarla ve hatta hipnozla, doruk deneyim karşıtı insanlarda yaratmak ve onlara yaşatmakla, bu ikiye ayrılmış insan grupları arasında köprüler kurabilmemiz olası olabilir.

Kaynak: Abraham Maslow - Dinler, Değerler, Doruk Deneyimler, ss. 22, 23, 25, 35, 39, 49