Kadim Felsefe yorumcuları, genelev işletmeciliği, haraç kesmek, sahtecilik ve bunun gibi suçla ilişkili geçim kaynaklarına başvurmaktan uzak durmanın ve bunları yasaklamaktan memnun olmanın yanı sıra, yaygın olarak meşru görülen birtakım geçim kaynaklarından da uzak dururlar ve diğerlerini bunlara karşı uyarırlar. Bu yüzden, pek çok Budist toplumda, silah üretimi, ağır içkilerin hazırlanması ve toptan et tedarikçiliği, modem Hıristiyan âleminde olduğu gibi servet, unvan ve siyasi nüfuz ile ödüllendirilmemekteydi; bu meslekler, bunlarla iştigal eden kişiler ve toplumun diğer üyeleri için aydınlanmayı ve özgürleşmeyi özellikle zorlaştıran işler olarak görüldüğü için zararlı bulunuyordu. Aynı şekilde, Orta Çağ Avrupası’nda, Hıristiyanların tefecilik ya da tekelcilik yaparak yaşamlarım kazanmaları yasaktı. Tawney ve diğerlerinin gösterdiği gibi, tahvilat kuponuyla geçinmek, tefecilik, hisse ve eşyalarla oynanan kumar ancak Reform döneminden sonra saygıdeğer bir uğraş haline gelmiş ve Kilise’nin onayını almıştır.
Quaker’lara göre askerlik yanlış bir geçim kaynağıydı ve hâlâ böyledir - savaş, onların gözünde Hıristiyanlıkla uyuşmaz; acılara neden olmaktan çok nefret yaydığı, gaddarlığı ve aldatmaları mükafatlandırdığı, toplumlara bütüncül anlamda öfke, korku, gurur ve merhametsizlik bulaştırdığı için. Böylesi tutkular Manevi Işık’ı gölgeler, bu yüzden bunların uyandırılmasına ve yoğunlaşmasına vardırma olan savaşlara, derhal beraberinde getirecekleri siyasi getirileri göz önüne alınmaksızın, manevi karanlığın yerini sağlamlaştıran haçlı seferleri olarak bakılmalıdır. s. 169
*** *** ***
Bencillik ve tarafgirlik, dünyevî şeyler içinde bile son derece insanlıkdışı ve kaba niteliklerdir; fakat dinî doktrinlerde, bu nitelikler daha da kaba doğaya sahiptir. s. 281
*** *** ***
Eğer her bir Kilise, havarilerin dindarlığına ve Kudüs’teki ilk Kilisedeki ilk Hıristiyanların tarafsız sevgisine sahip birer kişi yetiştirmiş olsaydı, bu tıynetteki bir Protestan ve bir Papalık yanlısı Katolik, birleşme yasalarını ifşa edecek yarım sayfaya bile ihtiyaç duymaz ve yarım saati bulmadan aynı dinde buluşurlardı. s. 282
*** *** ***
Eğer hakikati hakikat olduğu için sevdiysek, eğer onu kendisi için aradıysak, eğer komşumuzu kendimiz gibi sevdiysek, eğer dinimizden Tanrı’nın bizden hoşnut olmasından başka hiçbir şey istemediysek, eğer tüm insanların kurtuluşunu aynı derecede istediysek, eğer hatadan sadece, bize ve çevremizdeki yaratıklara zararlı doğası nedeniyle korkuyorsak, bu ruha ait hiçbir şeyin içimizde herhangi bir yeri olamaz. s. 282
*** *** ***
Kişi, şu üç hakikati zihnine kazımış olmalıdır. Öncelikle, kalbin tüm kuvvetini Tanrı’ya adayan ve her insanı kendimizi sevdiğimiz gibi sevmemizi sağlayan şu evrensel sevgi, ruhun en soylu, en ilahî, tanrısal halidir ve en mükemmel dinin bizi yükseltebileceği en yüksek mükemmelliktir; ve hiçbir din herhangi bir insana, bu sevginin mükemmelliğini onun içine taşımak kadar büyük bir iyilik yapmaz [William Law] s. 282
*** *** ***
Her zaman şu çok büyük hakikati aklında tutmalıdır ki, şahısları ya da grupları hiçbir şekilde tutmaksızın, doğru ve yanlış olana, sizin dininizden olana ve olmayana eşit bir mesafede durmak, İlahî Adalet’in şanıdır. Bu yüzden, kişi, Tanrı’nın istediği gibi istemeli ve Tann’mn kınadığı gibi kınamalı, ne bir Papalık yanlısının ne de bir Protestanın gözlerine sahip olmalıdır; İgnatius Loyola ya da John Bunyan savunuyor diye herhangi bir hakikati daha az sevmemeli, aynı şekilde, Dr. Trapp ya da George Fox sebep oldu diye herhangi bir hatadan daha az tiksinmemelidir. [William Law] s. 282
*** *** ***
Her kimin zihninde Tanrı varsa, basitçe ve sadece her şeyin içinde Tanrı’yı buluyorsa, böylesi bir adam Tanrı’yı her işine ve her yere kendisiyle beraber taşıyor demektir. O sadece Tanrı’yı arar ve ona Tanrı dışında hiçbir şey iyi gözükmez. O, her düşüncesinde Tanrı’yla bir olur. [Eckhart] s. 284
No comments:
Post a Comment